Διορισμός του Προέδρου του Συνδέσμου Μυοπαθών Κύπρου στην Επαρχιακή Επιτροπή Εξέτασης Παραπόνων Λάρνακας
Χρήσιμες πληροφορίες για τα δικαιώματα των ασθενών και τη διαδικασία υποβολής παραπόνου
Ο Σύνδεσμος Μυοπαθών Κύπρου ενημερώνει τα μέλη και τους φίλους του ότι ο Πρόεδρός του, κ. Παναγιώτης Βοσκός, έχει διοριστεί ως μέλος της Επαρχιακής Επιτροπής Εξέτασης Παραπόνων Λάρνακας.
Η συμμετοχή του Προέδρου του Συνδέσμου στην Επιτροπή αποτελεί σημαντική αναγνώριση της ανάγκης να λαμβάνονται υπόψη η εμπειρία, οι ανάγκες και η οπτική των ασθενών κατά την εξέταση ζητημάτων που αφορούν τα δικαιώματά τους.
Οι Επαρχιακές Επιτροπές Εξέτασης Παραπόνων λειτουργούν στο πλαίσιο του περί της Κατοχύρωσης και της Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ασθενών Νόμου, Ν. 1(Ι)/2005, όπως τροποποιήθηκε, μεταξύ άλλων, με τον Ν. 54(Ι)/2025. Σκοπός τους είναι η ανεξάρτητη και αμερόληπτη εξέταση παραπόνων, η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών, η βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας και η ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας.
Σύμφωνα με την Εγκύκλιο αρ. 2 (0426) του Συνηγόρου του Ασθενούς, η εξέταση των παραπόνων πρέπει να γίνεται με αντικειμενικότητα, αμεροληψία, πλήρη εχεμύθεια και προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Τι είναι η Επαρχιακή Επιτροπή Εξέτασης Παραπόνων;
Σε κάθε επαρχία λειτουργεί μία Επιτροπή Εξέτασης Παραπόνων, η οποία αποτελείται από Πρόεδρο και πέντε μέλη. Στη σύνθεσή της περιλαμβάνονται πρόσωπα με γνώση και εμπειρία σε θέματα ασθενών, ιατρικής, νομικής, νοσηλευτικής και μαιευτικής, καθώς και εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας.
Η Επιτροπή Λάρνακας εδρεύει, σύμφωνα με τη νομοθεσία και τη σχετική εγκύκλιο, στο μεγαλύτερο δημόσιο νοσηλευτήριο της επαρχίας, δηλαδή στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. Τα μέλη της υποχρεούνται να δηλώνουν οποιοδήποτε κώλυμα ή σύγκρουση συμφέροντος και να απέχουν από την εξέταση συγκεκριμένου παραπόνου όταν δεν διασφαλίζεται η ανεξαρτησία τους.
Ποια δικαιώματα πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς;
Κάθε ασθενής έχει, μεταξύ άλλων, δικαίωμα:
- να λαμβάνει υπηρεσίες υγείας χωρίς διάκριση, περιλαμβανομένης της διάκρισης λόγω αναπηρίας,
- να του παρέχονται οι αναγκαίες και κατάλληλες εύλογες διευκολύνσεις, όπου χρειάζονται, ώστε να μπορεί να ασκεί ισότιμα τα δικαιώματά του,
- να ενημερώνεται με σαφή και κατανοητό τρόπο για την κατάσταση της υγείας του, τις διαθέσιμες θεραπείες, τους πιθανούς κινδύνους και τις εναλλακτικές επιλογές,
- να επιλέγει ενημερωμένα μεταξύ των διαθέσιμων θεραπειών και να παρέχει ενημερωμένη συγκατάθεση,
- να προστατεύεται η ιδιωτική του ζωή και το απόρρητο των πληροφοριών υγείας του,
- να ενημερώνεται και να έχει πρόσβαση στον ιατρικό φάκελο ή αρχείο που τον αφορά,
- να εκπροσωπείται μέσω των οργανωμένων συνδέσμων ασθενών,
- να ενημερώνεται για τη διαδικασία άσκησης παραπόνου και για το πρόσωπο που έχει οριστεί ως Λειτουργός Δικαιωμάτων των Ασθενών από τον πάροχο υπηρεσιών υγείας.
Για τα άτομα με μυοπάθειες και άλλες νευρομυϊκές παθήσεις, οι «εύλογες διευκολύνσεις» μπορεί, ανάλογα με τις περιστάσεις, να αφορούν τη φυσική προσβασιμότητα, την παροχή επαρκούς χρόνου, τη διευκόλυνση επικοινωνίας, την ασφαλή μετακίνηση και τοποθέτηση του ασθενούς ή άλλες αναγκαίες προσαρμογές για ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.
Για ποια θέματα μπορεί να υποβληθεί παράπονο;
Παράπονο μπορεί να αφορά πιθανή παραβίαση δικαιώματος του ασθενούς, όπως:
- ανεπαρκή ή ακατανόητη ενημέρωση,
- μη λήψη ενημερωμένης συγκατάθεσης,
- παραβίαση της ιδιωτικότητας ή του ιατρικού απορρήτου,
- αδικαιολόγητη άρνηση ή περιορισμό πρόσβασης στον ιατρικό φάκελο,
- διακριτική ή άνιση μεταχείριση,
- μη παροχή αναγκαίας εύλογης διευκόλυνσης,
- προβλήματα στον τρόπο επικοινωνίας ή εξυπηρέτησης,
- γενικότερη συμπεριφορά ή πρακτική που ενδέχεται να παραβιάζει τα δικαιώματα του ασθενούς.
Τι δεν εξετάζει η Επιτροπή;
Η Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα:
- να αποφασίσει κατά πόσο υπήρξε ιατρική αμέλεια,
- να διενεργήσει ιατρική πραγματογνωμοσύνη,
- να επιδικάσει χρηματική αποζημίωση,
- να επιβάλει πειθαρχικές ποινές.
Όταν, όμως, διαπιστώσει ότι ενδέχεται να υπάρχει εκ πρώτης όψεως πειθαρχικό ζήτημα, μπορεί να ενημερώσει το αρμόδιο επαγγελματικό σώμα ή άλλη αρμόδια αρχή.
Ποιος μπορεί να υποβάλει παράπονο;
Παράπονο μπορεί να υποβάλει:
- ο ίδιος ο ασθενής,
- ο νόμιμος εκπρόσωπος ή κηδεμόνας του,
- τρίτο πρόσωπο που ενεργεί προς όφελος ασθενούς ο οποίος αδυνατεί να εκφράσει τη βούλησή του.
Το παράπονο πρέπει να υποβάλλεται γραπτώς, στην ελληνική ή στην αγγλική γλώσσα, με το κατάλληλο έντυπο και τα αναγκαία στοιχεία τεκμηρίωσης.
Ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσει ο ασθενής;
1. Παράπονο σε νοσηλευτήριο ή μεγαλύτερο πάροχο
Όταν ο πάροχος υπηρεσιών υγείας εργοδοτεί περισσότερα από τρία πρόσωπα, ο ασθενής πρέπει πρώτα να υποβάλει το παράπονό του στον Λειτουργό Δικαιωμάτων των Ασθενών του συγκεκριμένου νοσηλευτηρίου, κέντρου ή παρόχου.
Ο Λειτουργός οφείλει:
- να παραλάβει το παράπονο και να δώσει απόδειξη παραλαβής,
- να προσπαθήσει να το χειριστεί το αργότερο μέσα σε δύο εργάσιμες ημέρες,
- να το παραπέμψει άμεσα στην Επαρχιακή Επιτροπή, όταν η φύση ή η σοβαρότητά του δεν επιτρέπει τον χειρισμό του από τον ίδιο.
Κάθε πάροχος υπηρεσιών υγείας οφείλει να ενημερώνει τους ασθενείς για το όνομα και τα στοιχεία του Λειτουργού Δικαιωμάτων των Ασθενών και του αναπληρωτή του, καθώς και για τη διαδικασία υποβολής παραπόνου.
2. Όταν ο ασθενής δεν ικανοποιηθεί από την απάντηση
Εάν ο ασθενής δεν ικανοποιηθεί από την απόφαση του Λειτουργού Δικαιωμάτων των Ασθενών, μπορεί να ζητήσει δευτεροβάθμια εξέταση από την Επαρχιακή Επιτροπή.
Πρέπει να αποστείλει:
- το αρχικό Έντυπο Αναφοράς Παραπόνου,
- την απόφαση ή απάντηση του παρόχου,
- σύντομο σημείωμα με τους λόγους για τους οποίους διαφωνεί ή ζητά επανεξέταση.
3. Παράπονο για μικρό πάροχο
Όταν ο πάροχος εργοδοτεί τρία ή λιγότερα πρόσωπα και δεν έχει ορίσει Λειτουργό Δικαιωμάτων των Ασθενών —ή έχει ορίσει χωρίς να υποχρεούται και ο ασθενής δεν επιθυμεί να απευθυνθεί σε αυτόν— το παράπονο μπορεί να υποβληθεί απευθείας στην Επαρχιακή Επιτροπή για πρωτοβάθμια εξέταση.
Στην περίπτωση αυτή απαιτείται το ειδικό Έντυπο Αναφοράς Παραπόνου και η σχετική δήλωση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει ένα παράπονο;
Για να μπορεί να αξιολογηθεί σωστά, είναι χρήσιμο να περιλαμβάνει:
- το ονοματεπώνυμο και τα στοιχεία επικοινωνίας του ασθενούς,
- το όνομα του νοσηλευτηρίου, ιατρού ή άλλου παρόχου,
- την ημερομηνία και τον τόπο του περιστατικού,
- σύντομη και χρονολογική περιγραφή των γεγονότων,
- το δικαίωμα που θεωρεί ο ασθενής ότι παραβιάστηκε,
- τι ενέργειες έχουν ήδη γίνει,
- ποια λύση ή διευθέτηση ζητείται,
- αντίγραφα σχετικών εγγράφων, αλληλογραφίας ή άλλων αποδεικτικών στοιχείων.
Ο ασθενής πρέπει να διατηρεί αντίγραφο ολόκληρου του παραπόνου και των συνημμένων του και να ζητά γραπτή επιβεβαίωση παραλαβής και αριθμό αναφοράς.
Πότε εκδίδεται απόφαση;
Η Επιτροπή οφείλει να εξετάζει το παράπονο χωρίς καθυστέρηση και να αποφασίζει το αργότερο μέσα σε έναν μήνα από την παραπομπή ή παραλαβή του από την Επιτροπή.
Η απόφαση κοινοποιείται γραπτώς στον ασθενή και στον επηρεαζόμενο πάροχο υπηρεσιών υγείας. Ο πάροχος οφείλει να τη λάβει σοβαρά υπόψη και να καταβάλει κάθε προσπάθεια να την εφαρμόσει με καλή πίστη.
Εάν ο ασθενής διαφωνεί με την απόφαση, μπορεί να αποστείλει στην Επιτροπή γραπτή και αιτιολογημένη διαφωνία, με κοινοποίηση στον Συνήγορο του Ασθενούς. Η κοινοποίηση στον Συνήγορο γίνεται για ενημέρωση και εποπτεία της διαδικασίας και όχι για νέα εξέταση της υπόθεσης.
Σημαντική διευκρίνιση για τα μέλη του Συνδέσμου
Για λόγους αμεροληψίας, εμπιστευτικότητας και προστασίας των προσωπικών δεδομένων, τα παράπονα δεν πρέπει να αποστέλλονται προσωπικά στον κ. Παναγιώτη Βοσκό ή σε οποιοδήποτε άλλο μέλος της Επιτροπής.
Τα παράπονα πρέπει να υποβάλλονται αποκλειστικά μέσω του αρμόδιου Λειτουργού Δικαιωμάτων των Ασθενών ή της επίσημης γραμματείας της Επαρχιακής Επιτροπής, ανάλογα με την περίπτωση.
Ο κ. Βοσκός συμμετέχει στις εργασίες της Επιτροπής ως μέλος συλλογικού οργάνου και δεσμεύεται από τις αρχές της ανεξαρτησίας, της αμεροληψίας, της εχεμύθειας και της αποφυγής σύγκρουσης συμφέροντος.
Ο Σύνδεσμος Μυοπαθών Κύπρου θα συνεχίσει να ενημερώνει τα μέλη του για τα δικαιώματά τους και για τους κατάλληλους θεσμικούς τρόπους διεκδίκησης και προστασίας τους.
